TARIM VE GIDA SEKTÖRÜ KÜRESEL HAFTALIK GÜNDEM NOTU
Dönem, 20–27 Ocak 2026
1) Küresel fiyat zemininde ana resim
Küresel gıda fiyatları 2025 sonunda düşüş eğilimini
sürdürürken, alt kırılımlarda ayrışma belirginleşti. FAO verisine göre Aralık
2025’te FAO Gıda Fiyat Endeksi 124,3 puana geriledi, yıllık ortalama ise
2025’te 2024’e göre yükseldi. Bu, genel endeks geri çekilirken bazı kalemlerde
maliyet baskısının sürdüğünü gösteriyor.
Türkiye için çıkarım, 2026 ilk çeyreğinde ithal girdilerde
fırsat pencereleri oluşabilir, ancak emtia bazında dalgalanma devam edeceği
için alım zamanlaması ve sözleşme kurgusu kritik.
2) Yağlı tohumlar, Çin talebi ve Brezilya etkisi
Haftanın en net akışı soya tarafında. Reuters, Çin’in
2026’nın ilk yarısında Brezilya menşeli soya tedarikini öne çıkarabileceğini,
bunun arkasında Brezilya’nın rekor hasat beklentisi ve fiyat avantajı
bulunduğunu aktarıyor. Bu, ABD menşeli soyanın Çin pazarında özel sektör alımlarında
daha sınırlı kalabileceği bir dengeye işaret ediyor.
Türkiye için çıkarım, soya küspesi ve bitkisel yağ
türevlerinde uluslararası fiyat oluşumunu Çin yönlü talep kaymaları hızla
değiştirebilir. İthalatçı sanayinin, kontrat vadesi, fiyat sabitleme
ve alternatif menşe senaryolarını birlikte yönetmesi gerekir.
3) Tahıllar ve küresel arz beklentisi
Ocak 2026 tarihli USDA WASDE raporu, buğdayda arz ve
stok görünümünde artış yönlü sinyaller içeriyor. Bu çerçeve, küresel fiyatlarda
yukarı yönlü alanı sınırlayabilecek bir temel oluşturuyor, ancak bölgesel
riskler ve lojistik her an fiyatı tekrar oynatabilir.
Türkiye için çıkarım, hububatta risk yönetimi, sadece fiyat
değil, teslimat güvenliği ve kalite spesifikasyonu ile birlikte
ele alınmalı.
4) Karadeniz ve ihracat lojistiği
Ukrayna’nın deniz koridoru üzerinden taşınan tahıl miktarına
dair paylaşımlar, Karadeniz hattının küresel arz güvenliği açısından hâlâ
yüksek önem taşıdığını hatırlatıyor.
Bu başlık, Türkiye’nin Karadeniz lojistiği, liman kapasitesi ve tedarik
güvenliği açısından stratejik konumunu güçlendiriyor.
5) Palm yağı, biyodizel politikası ve rekabet
Endonezya’nın biyodizel harman zorunluluğu için palmiye yağı
ihracat levyesini artırmayı değerlendirdiğine dair Reuters haberi, 2026’da bitkisel
yağ piyasasında politika kaynaklı maliyet riskinin sürebileceğini
gösteriyor.
Türkiye için çıkarım, palm yağı ve türevlerinde fiyatı yalnız arz değil, vergi
ve harman politikaları da belirleyebilir.
6) Gübre cephesinde 2026 sinyali
Gübre tarafında 2026’ya girerken bazı kalemlerde fiyatların
gevşediğine yönelik piyasa değerlendirmeleri öne çıkıyor. Bu, Türkiye’de 2026
ilkbahar uygulamaları öncesi tedarik planlamasında pazarlık gücünü
artırabilecek bir zemin oluşturabilir, fakat navlun ve kur etkisi birlikte
izlenmeli.
7) Kakao, fiyat düşüşü ve tedarik zinciri riski
Batı Afrika kakao piyasasında çiftçi ödemeleri, stok
birikimi ve fiyat düşüşleri dikkat çekiyor. Fildişi Sahili’nin satılamayan
kakao stoklarını almayı planlaması ve Gana’da ödeme modeline bağlı finansman
sıkışması, çikolata tedarik zincirinde dalga etkisi yaratabilir.
Türkiye için çıkarım, kakao bazlı sanayide maliyet düşüşü kısa vadeli fırsat
üretebilir, ancak tedarik finansmanı ve teslimat süreleri riskleri artabilir.
7 Günlük İzleme
- FAO
Gıda Fiyat Endeksi, bir sonraki yayın tarihi 6 Şubat 2026, öncesinde
alt endeks hareketleri izlenmeli.
- Soya
ticaret akışı, Çin alım yönü, Brezilya fiyat avantajı ve ABD menşeli
prim farkı haftalık takip edilmeli.
- Tahıl
raporları, USDA güncellemelerinde stok ve ihracat revizyonları,
sözleşme fiyatlarına referans.
- Palm
yağı politika riski, Endonezya levy kararı ve biyodizel hedefleri, yağ
fiyatlarını yukarı çekebilir.
- Gübre
fiyat penceresi, üre, DAP, MAP hareketleri ile navlun ve kur birlikte
takip edilmeli.
- Kakao
tedarik riski, Batı Afrika ödeme krizi ve stok yönetimi, sanayide
teslimat ve fiyat oynaklığı yaratabilir.
0 Yorumlar